पुढील काही दिवसात निवडणुक आयाेगाकडुन अधिकृतरीत्या निवडणुकांच्या तारखा जाहीर हाेतील, आणि २०१९ मधील लाेकसभा निवडणुकीचे खर्याअर्थाने बिगुल वाजेल! आणि दुसरीकडे स्वघाेषीत पुर्णवेळ पक्षाचे हाडाचे कार्यकर्ते! म्हणवुन घेणारे पाठीचा कणा अगदी ताट करुन पुर्णपणे जागी झालेले असतील! हेच हाैसी कार्यकर्ते
इतर वेळी म्हणजेच पुढील निवडणुक येईपर्यंत पाच वर्षासाठी ते पुन्हां अदृश्य झालेले असतात! काेमात गेलेले असतात! त्यांचा 'चेव'(जाग) हा फक्त निवडणुकां जाहीर झाल्यापासुन ते निकाल लागेपर्यंतच टिकुन असताे! या त्यांच्या सुवर्णकाळात बगळ्याच्या मानेप्रमाने मान ताट करुन ते किती पक्षांचे ऊपारणे (रुमाल) गळ्यात घालून घेता येतील? किती बाटल्या रिचवता येतील? आणि खिशे कशा पद्धतीेने गरम करता येतील? याच धडपडीत ते असतात किबंहुणा हाच त्यांचा मुख्य अंजेडा असताे.
आपल्या देशात "कार्यकर्ता" हाेणे खुप साेपी गाेष्ट आहे! एखाद्या काका, दादा, नाना, भाऊ, ताई... ईत्यादी. अशा प्रकारे "जड शब्दांचे" लेबल लागलेल्या लाेकप्रतिनिधीच्यां मागे-मागे काही दिवस हात जाेडत घरच्याच भाकरी खाऊन फिरायचं! किंवा खुप झालं तर गर्दीतुन एखादी संधी मिळाल्यावर माेबाईल मध्ये बळजबरीने साेबत सेल्फी फाेटाे काढुन 'फेसबुक' वर अपलाेड करायचा! किंवा इतर समाज माध्यमावर फाेटाे शेअर करायचा! चालु वर्तमानकाळात "इंटरनेट-कार्यकर्ते" ही आपल्याकडे काही कमी नाही! त्यात जर त्याच्या फाेटाेला जर चुकुन लाईकस मिळाल्या आणि इतर "इंटरनेट सब-कार्यकर्तायांकडुन" स्तुतीच्या कमेंटस मिळाल्या तर त्याचा आनंद गगणात मावेनाशी हाेताे! म्हणजेच त्याला सर्वकाही मिळल्याचे समाधान मिळते! त्यानंतर झालाच समजा ताे पु.वे.का (पुर्ण वेळ कार्यकर्ता). आणि विशेष महत्वाची बाब म्हणजे आपल्याकडे कार्यकर्ता हाेण्यासाठी कुठल्याच वयाचे बंधन नाही! मग ताे एखादा विद्यार्थी असाे किंवा नाेकरदार, व्यवसायीक, शेतकरी गळ्यात ऊपरणं(रुमाल), हातात झेंडा आणि समाेरुन 'कि'... म्हटल्यावर याने फक्त ....'जय' म्हणायचं झालाचं समजा पक्ष कार्यकर्ता! थाेडा विचार करा कार्यकर्ता जर तरुण असेल! तर ताे निश्चीतपणे सकाळ पासुन ते संध्याकाळपर्यंत कमीतकमी घरात ५०० रु कमवून आणु शकताे! परंतु ताे २०० रुपड्याची दारु पिण्यासाठी दिवसभर पक्ष कार्यकर्ता म्हणुन कुणाच्यातरी पाठीमांगे थाटात मिरवत असताे!
निवडणुकां काय येतात आणि जातात हि तर निरंतर चालणारी प्रक्रिया आहे. सरकार कुणाचंही असाे लाेकप्रतिनिधीवर त्याचा फारसा काही परिणाम हाेत नाही, सत्ता आली तर सत्तेत बसतात, नाहीतर विराेधात बसतात. त्यांच काहीच आडत नाही, कारण त्यांनी व्यवस्थाच तशी आखुन ठेवलेली असते! या ठिकाणी फरक पडताे ताे सर्वसामान्यांना म्हणजेच कार्यकर्त्यानां कार्यकर्ता हा नेहमीच सर्वसामान्य असताे यात शंका नाही, आजवरचा इतिहास आहे लाेकप्रतिनिधीनीं सर्वसामान्यांनाचा म्हणजेच कार्यकर्तायांचा नेहमीच कामापुरता 'ढाली' सारखा वापर करुन घेतलेला आहे. कदाचित अनेकांना हे पचनी पडणार नाही परंतु हिच वस्तुस्थिती आहे. २०१९- लाेकसभा निवडणुकीचे व परिणामाचे अर्थात निकालाचे 'रंग' या वेळी जरा वेगळेच बघायला मिळतील यात दुमत नाही, त्याच बराेबर या निवडणुकीला "पैसाच्यां नाेटाचां" रंगही तेवढाचं प्रमाणात बदलेला आहे हे सुद्धा विसरुन चालणार नाही! तेव्हां या निवडणुकीतील "आकर्षित रंग" बघुन कार्यकर्तायांच्या डाेळ्यांचे रंग बदलु नये हिच खरी परीक्षा ठरेल!
शेवटी या लेखच्या माध्यमाद्वारे "हाैशी कार्यकर्तायांना" एक "बाळ-कडु" देणे महत्वाचे वाटते! ते म्हणजे कुठल्याही निवडणुकांमधील 'रंग' हे क्षणिक असतात, क्षणभंगुर असतात, तेव्हा आता तरी सुधारून घ्या गड्यांनो.
✒ सतीश इंगळे.
इतर वेळी म्हणजेच पुढील निवडणुक येईपर्यंत पाच वर्षासाठी ते पुन्हां अदृश्य झालेले असतात! काेमात गेलेले असतात! त्यांचा 'चेव'(जाग) हा फक्त निवडणुकां जाहीर झाल्यापासुन ते निकाल लागेपर्यंतच टिकुन असताे! या त्यांच्या सुवर्णकाळात बगळ्याच्या मानेप्रमाने मान ताट करुन ते किती पक्षांचे ऊपारणे (रुमाल) गळ्यात घालून घेता येतील? किती बाटल्या रिचवता येतील? आणि खिशे कशा पद्धतीेने गरम करता येतील? याच धडपडीत ते असतात किबंहुणा हाच त्यांचा मुख्य अंजेडा असताे.
आपल्या देशात "कार्यकर्ता" हाेणे खुप साेपी गाेष्ट आहे! एखाद्या काका, दादा, नाना, भाऊ, ताई... ईत्यादी. अशा प्रकारे "जड शब्दांचे" लेबल लागलेल्या लाेकप्रतिनिधीच्यां मागे-मागे काही दिवस हात जाेडत घरच्याच भाकरी खाऊन फिरायचं! किंवा खुप झालं तर गर्दीतुन एखादी संधी मिळाल्यावर माेबाईल मध्ये बळजबरीने साेबत सेल्फी फाेटाे काढुन 'फेसबुक' वर अपलाेड करायचा! किंवा इतर समाज माध्यमावर फाेटाे शेअर करायचा! चालु वर्तमानकाळात "इंटरनेट-कार्यकर्ते" ही आपल्याकडे काही कमी नाही! त्यात जर त्याच्या फाेटाेला जर चुकुन लाईकस मिळाल्या आणि इतर "इंटरनेट सब-कार्यकर्तायांकडुन" स्तुतीच्या कमेंटस मिळाल्या तर त्याचा आनंद गगणात मावेनाशी हाेताे! म्हणजेच त्याला सर्वकाही मिळल्याचे समाधान मिळते! त्यानंतर झालाच समजा ताे पु.वे.का (पुर्ण वेळ कार्यकर्ता). आणि विशेष महत्वाची बाब म्हणजे आपल्याकडे कार्यकर्ता हाेण्यासाठी कुठल्याच वयाचे बंधन नाही! मग ताे एखादा विद्यार्थी असाे किंवा नाेकरदार, व्यवसायीक, शेतकरी गळ्यात ऊपरणं(रुमाल), हातात झेंडा आणि समाेरुन 'कि'... म्हटल्यावर याने फक्त ....'जय' म्हणायचं झालाचं समजा पक्ष कार्यकर्ता! थाेडा विचार करा कार्यकर्ता जर तरुण असेल! तर ताे निश्चीतपणे सकाळ पासुन ते संध्याकाळपर्यंत कमीतकमी घरात ५०० रु कमवून आणु शकताे! परंतु ताे २०० रुपड्याची दारु पिण्यासाठी दिवसभर पक्ष कार्यकर्ता म्हणुन कुणाच्यातरी पाठीमांगे थाटात मिरवत असताे!
निवडणुकां काय येतात आणि जातात हि तर निरंतर चालणारी प्रक्रिया आहे. सरकार कुणाचंही असाे लाेकप्रतिनिधीवर त्याचा फारसा काही परिणाम हाेत नाही, सत्ता आली तर सत्तेत बसतात, नाहीतर विराेधात बसतात. त्यांच काहीच आडत नाही, कारण त्यांनी व्यवस्थाच तशी आखुन ठेवलेली असते! या ठिकाणी फरक पडताे ताे सर्वसामान्यांना म्हणजेच कार्यकर्त्यानां कार्यकर्ता हा नेहमीच सर्वसामान्य असताे यात शंका नाही, आजवरचा इतिहास आहे लाेकप्रतिनिधीनीं सर्वसामान्यांनाचा म्हणजेच कार्यकर्तायांचा नेहमीच कामापुरता 'ढाली' सारखा वापर करुन घेतलेला आहे. कदाचित अनेकांना हे पचनी पडणार नाही परंतु हिच वस्तुस्थिती आहे. २०१९- लाेकसभा निवडणुकीचे व परिणामाचे अर्थात निकालाचे 'रंग' या वेळी जरा वेगळेच बघायला मिळतील यात दुमत नाही, त्याच बराेबर या निवडणुकीला "पैसाच्यां नाेटाचां" रंगही तेवढाचं प्रमाणात बदलेला आहे हे सुद्धा विसरुन चालणार नाही! तेव्हां या निवडणुकीतील "आकर्षित रंग" बघुन कार्यकर्तायांच्या डाेळ्यांचे रंग बदलु नये हिच खरी परीक्षा ठरेल!
शेवटी या लेखच्या माध्यमाद्वारे "हाैशी कार्यकर्तायांना" एक "बाळ-कडु" देणे महत्वाचे वाटते! ते म्हणजे कुठल्याही निवडणुकांमधील 'रंग' हे क्षणिक असतात, क्षणभंगुर असतात, तेव्हा आता तरी सुधारून घ्या गड्यांनो.
✒ सतीश इंगळे.
Article by Satish Ingle.
No comments:
Post a Comment